Bizi rahat bırak.
Burayı aramayı bırak.
Kim yapıyor bunu? Burada çocuklar var!
Kes şunu!
Tamam.
Arıyorlar!
Çocukları...
...al ve yatağa götür.
Hadi, çocuklar. Şimdi yatıyoruz.
-Uyku vakti. -Hadi.
Hadi.
-İyi geceler anne. -İyi geceler baba.
Başkan, sizinle konuşmalıyım.
Bana bir görev verdiler...
...ama bunu yapamazdım.
-Hepinizi seviyorum. -Nasıl bir görev?
Arabanıza bomba yerleştirmek...
...kontağı çevirdiğinizde...
...patlayacak şekilde.
Başkanlar Muhammed hakkında yalanlar söylediğinizi söyledi.
Sizin en büyük ikiyüzlü olduğunuzu söylediler...
...bir Judas...
...bir Benedict Arnold.
Başkanlar, dilinizin kesilip,...
...Muhammed'in eşiğine atılması gerektiğini söylediler.
Ve sen ne diyorsun?
Sizinleyim başkan.
Hedef olacaksın.
Evet efendim.
Öldür beni öyleyse.
Babanla senin arana giremem.
-Babam sizsiniz. -Eve dön.
Geri gelme. Bu bir emirdir.
Evet efendim.
1964 ırksal açıdan patlamalı bir yıl olduğu için,...
...kendi durumumu açığa kavuşturmak üzere, bu basın toplantısını düzenledim.
İç ayrılıklar beni, İslam birliğinden ayrılmaya zorladı.
Geçmişte Hazreti Muhammed'in sözleriyle konuştum.
Söylediğim herşey...
''Hazreti Muhammed der ki'' diye başlıyordu.
O günler sona erdi.
Bundan sonra kendi sözlerimi söyleyeceğim ve kendi düşüncelerimi düşüneceğim.
Artık, bağımsız olduğuma göre...
...sorunu çözmek için daha esnek bir yaklaşım...
...kullanacağım.
Diğer zenci liderleriyle savaşmak için ortaya çıkmadım.
Diğer liderlerin benim için söyledikleri tüm kötü şeyleri unuttum...
...ve onların da beni affetmeleri için dua ediyorum.
Genel soruna, genel bir çözüm bulmak için, birlikte çalışmalıyız.
New York'ta yeni bir cami organize edecek ve yöneteceğim:
Müslüman Birleşik Camisi.
Bu bize, insanlarımızı kötülüklerden ve...
...ahlaki değerlerini yok eden şeylerden kurtarmak için...
...gerekli dini zemini ve ruhani gücü verecek.
Politikamız, Siyah Ulusçuluğu olacak,...
...kendi toplumumuzun politikasını yönetmek istiyoruz.
Müslüman Camisi, her zeminden...
...fikirlere ve finansal yardımlara açık olacak.
Beyazlar bize yardım edebilir, ama bize katılamazlar.
Siyahların birliği sağlanmadan, siyah-beyaz birliği olamaz.
Kendi içimizde birlik...
...sağlamayı öğrenmeden, kimseyle birleşemeyiz.
Kendimizi kabullenmeden...
...başkalarının, bizi kabullenmesini bekleyemeyiz.
İslam dinini tam olarak anlamak amacıyla...
...tüm dünyadan 750 milyon Müslüman'ın yaptığı gibi..
...Mekke'ye, hacca gitmek istiyorum.
Hacca gitmek, buna gücü yeten...
...her Müslüman için, dini bir gereklilik...
...veya bir görevdir.
Ben Mısırlı'yım. Sen?
Amerikalı.
İsmin ne?
Malcolm.
-Ne kadar? -20 Mısır paundu.
Bir kişi mi?
-Sana özel fiyat. -Bana özel!
Tamam, teşekkür ederim. Daha uygun bir fiyatı nerede bulabilirim?
-İsmin ne? -Muhammed.
Muhammed, ben Malcolm.
-Malcolm X. Ve sen? -Gamaal.
Pekala, Gamaal. Harlemli'yim. ABD'den.
-Hareem? -Hayır, Hareem değil. Harlem.
Bana etrafı gösterir misin?
-Haşhaş? -Hayır, haşhaş değil.
Piramitleri bilirsin.
Hayır, piramitler, piramitler, piramitler.
Beni alacak mısın?
Sfenks! Sfenks!
Sevgili Betty:
Gittiğim her yerde, insanlarımızın temsilcisi olarak karşılanıyorum.
Davamız tüm dünyada biliniyor ve saygı görüyor.
Tesadüfi olarak, iki beyaz beni gittiğim her yerde izliyor.
Kimin için çalıştıklarını merak ediyorum.
Önemli biri olsaydım, ClA derdim.
Sence ne?
Bugün Arabistan'a vardım.
Bu kadar samimi bir konukseverliğe...
...ve kardeşliğe...
...hiç rastlamamıştım...
...İbrahim'in, Muhammed'in ve diğer muhteşem peygamberlerin...
topraklarındaki kadar... ''
Bugün binlerce insanla birlikte...
...kutsal şehir Mekke'de Tanrının büyüklünü ilan ettim.
İhramda, Kabe'nin etrafında 7 kez döndüm.
Zemzem suyu içtim.
Arafat Dağı'ndan Tanrı'ya dua ettim.
Hayatımda ilk kez Yaratan'ın önünde çöküp...
...tam bir insan gibi hissettim.
Şimdi duyacakların seni şaşırtacak:...
...mavi gözlü, sarı saçlı, bembeyaz tenli insanlarla...
...aynı tabaktan yedim, aynı bardaktan içtim...
...ve aynı Müslüman Tanrı'ya dua ettim.
Ve hepimiz kardeşiz...
...gerçekten.
Her renkten ve ırktan aynı Tanrı'ya inanan insanlar.
Bu kutsal topraklardaki her saat benim...
...Amerika'da neler olabileceğini görmeme yardımcı oluyor.
Amerikalı zenciler asla, ırksal düşmanlıkla suçlanamaz.
Yalnızca 400 yıllık eziyet ve ayrıma tepki veriyorlar.
Ama Amerika'da ırkçılık ölümcül olmaya başladığında...
...genç nesillerin duvarda yazanları göreceklerine...
...ve çoğunun felaketin tek kurtuluşu olan...
... ruhani doğruluk yoluna gireceklerine inanıyorum, ...
...ırkçılık buna yol açacak.
Bir keresinde hapishanede doğruluk bana geldi ve beni kör etti.
Tekrar aynısı oluyor.
Geçmişte tüm beyazlara yönelik suçlamalarda bulundum.
Ve bu genellemeler bunu hak etmeyen ...
...bazı beyazları incitti.
''Hac sayesinde kutsal şehir Mekke'de...
... yaşadığım...
... ruhsal yeniden doğuşla...
...bir daha, bir ırkın tamamına yönelik ithamlarda bulunmayacağım.
Suçu...
...kanıtlanmamış kimse hakkında....
--hüküm vermek istemiyorum artık.
lrkçı değilim...
...ve ırkçılığın hiç bir ilkesini kabul etmiyorum.
Tüm dürüstlüğüm ve içtenliğimle...
...tek istediğimin tüm insanlar için özgürlük, adalet...
...ve eşitlik...
...ve mutluluk olduğunu söylüyorum.
İlk meselem ait olduğum grubun...
...vazgeçilemez haklarının elinden alınmış olması.
Ama İslam'ın doğru uygulanması...
...ırkçılık kanserini...
...Amerikalılar'ın kalplerinden ve ruhlarından silebilir.
Bu hastalığı yok edecek bir gerçek açığa çıkararak...
... ölebilirsem, buna ışık tutabilirsem...
... bu bütün dünyaların efendisi Allah'tandır.
Ve yalnızca hatalar benimdir.
Lütfen çocuklara sevgilerimi ilet.
Seni seviyorum canım.
İçtenlikle, El-Hajj Malik El-Shabazz...
...Malcolm X.
Başlayalım.
Yolculuğunuzda, muhteşem bir kardeşlik sezdiğinizi söylediniz.
Evet, Mekke'de hac sırasında...
...her ırktan, her sınıftan...
...İslamı kabul etmiş tüm insanlar...
... arasındaki, tüm farklılıkları hiçe sayan...
... kardeşlik....
Belki burada Amerika'daki insanların...
...İslam'a inanmaları ve uygulamaları ırkçılık vebasını, ...
...ortadan kaldırmaya yarayabilir.
Bence oradaki Müslümanlar, kendilerini...
...insan olarak görüyorlar; aynı insan ailesinin parçası olarak.
Artık dostlarım siyah...
...kırmızı, sarı, yeşil, kahverengi ve beyaz.
BM'e Amerika'nın zencilere davranışları konusunda...
... başvurmayı düşünüyor musunuz?
Evet, evet.
Seyirciler, sessizlik lütfen.
Lütfen, lütfen.
Evet, daha önce belirttiğim gibi...
...Afrikalı, Latin, Asyalı uluslar...
...BM'de Güney Afrika'daki ırkçılığı kınayıp ...
...burada, Amerikan toplumundaki ırkçılık konusunda...
... tek bir laf...
...etmeyerek ikiyüzlü davranıyorlar.
Bunu yapmasaydım, bu doğru olmazdı.
İnsan hakları örgütleri liderleriyle çalışacak mısınız?
Evet, sonuçlarla gerçekten ilgilendikleri sürece...
...her grup, lider ve örgütle çalışmaya hazırız.
Olumlu sonuçlarla.
Sakalınızın herhangi bir dini önemi var mı?
Hayır, özellikle değil, ama...
...bence Amerikalı siyahlar, zihni sömürgeciliğin...
... prangalarından kurtulmaya çabalarken, ...
...kültürel sömürgeciliğin prangalarından...
... kurtulma arzularını da yansıtıyorlar.
Afrika'ya zihinsel ve kültürel bir göç...
...fiziksel olmasına gerek yok...
...Afrika'ya zihinsel ve kültürel bir göç...
...bu aynı zamanda oradaki kardeşlerimizle bağımızı da kabul etmektir...
...bu bizi, Amerikalı siyahları güçlendirecektir.
Yalnızca ruhsal olarak değil, bu, burada evimizdeki sorunlarımızı...
...çözmek için de bizi teşvik edecektir.
Tartışılan görüşlerinizden biri de...
...siyahları silhlanmaya ve örgütler kurrmaya çağırmanız.
Hala bu fikri destekliyor musunuz?
Neden tartışılıyor?
Beyazlar kendilerini siyahların şiddetinin kurbanı olarak görüyorlarsa...
...siyahlar da kendilerini Amerika'nın kurbanı olarak görüyorlar...
...ve eğer devlet hiçbir şey yapmıyor veya yapmak istemiyorsa...
...kendilerini savunmak akıllıca olur.
Ya silahlar?
Siz insanlarınıza, benim insanlarıma şiddet uygulamamalarını söylediğinizde...
...ben de onlara, silahlarını bırakmalarını söyleyeceğim.
Yani hala köktencisiniz.
Çek elini cebimden!
Sonraki soru.
Malcolm, sen ölüsün zenci.
Dünyadaki günlerin sayılı kardeşim.
Yatağa gel.
Biraz dinlen.
Üzgünüm, Betty.
Ne için üzgünsün?
En iyi koca veya en iyi baba olamadım.
Bir aile bizimki gibi ayrılmamalı.
Söz veriyorum, sen ve çocuklar olmadan uzun bir yolculuğa çıkmayacağım.
Seni ve kızları özledim.
Birlikte olacağız, söz veriyorum.
Canım....
Seni seviyorum.
Teşekkür ederim.
Şimdi biraz uyu.
Sİyahların gördüğü en iyi örgüttük.
Zenciler mahvetti.
Uyan!
Hadi! Kalk!
Kızlar, hadi! Hadi! Dışarı! Dışarı!
Hadi! Koş, koş!
Caddenin karşısına geç!
-Biri itfaiye çağırsın! -İmdat! İmdat!
İtfaiye çağırın, lütfen!
Biri itfaiye çağırsın!
Ben bir insanım!
Açıkça ortada...
...evin arka tarafına bir çeşit bomba atılmış.
Biri evin yanından atıldı, gördüm.
Cama doğru sıçradım ve kızımı uyandırdım.
2 yaşındaki, 4 yaşındaki...
...6 yaşındaki kızıma atılabilirdi....
O zaman tüfeğimi alır...
...ve gördüğümü vururdum.
Bu bir uyarı mıydı, öldürme girişimi mi?
Bir uyarıya benziyor mu bu?
Bu öldürme girişimiydi...
... Hazreti Muhammed'in katı buyruklarını uygulayan Müslümalar Birliği yaptı.
-Müslüman liderler diyor ki-- -Ne dedikleri umrumda değil.
Yaptıklarını görüyorum.
Başkan Baines, evi kimin bombaladığını söyler misiniz?
Bunun Malcolm X'in bir reklam ustalığı olduğunu sanıyoruz.
Öyle olmadığını umuyoruz...
...evi o tutamıyorsa, biz de yapamayız.
Bu kadar yeter. Afedersiniz.
İyiyim. İyiyim.
-Betty ve çocuklar? -Onlar da iyi.
Evin önüne birkaç adam koyalım.
-Kimseyi gördün mü? -Hayır, ama kim olduğunu biliyorum.
-Kimin yaptığını biliyorsun. -Bize yetki ver.
Yetki için endişelenme. İki adam arkada, iki adam önde!
Kışkırt.
Esselamün Aleyküm, kardeşlerim.
-İşte anahtarın. Keyfine bak. -Teşekkür ederim.
O.A.A.U.
Kardeş Earl, ben Malcolm.
Neredesin? Seni tüm şehirde aradık.
Hatta kal.
Merkezdeyim.
Bir otelde, yarın için bazı işleri halletmeye çalışıyorum.
-Oraya birkaç adam göndereyim. -Herşey yolunda.
Keşke bizi dinleseydin.
İnsanları Audubon Balo Salonu'nda toplamalıyız.
Hayır, hayır! İstemiyorum....
Kimsenin toplanmasını istemiyorum.
Düşünüşümüzü değiştirmeliyiz.
İnsanları rahat ettirmeliyiz.
Kendi insanlarımın yanında güvende değilsem, nerede güvendeyim?
Güvendiğim Allah beni korur.
Allah'a inanmak bir şey, ama silahlanmaya da inan.
Siyahların birbirini öldürmesini istemiyoruz, tamam mı?
Tamam mı?
Seni koruyacağız Malcolm.
Esselamün Aleyküm.
Huzur seninle olsun Earl.
Malcolm X kaydı var mı?
Zencileriniz de, p.ç kurusu çocuklarınız da ölü!
Uyan kardeşim.
Esselamün Aleyküm.
Beni iyi dinle. Aileme yaklaşırsan...
-...seni öldürürüm. -Betty?
Duyuyor musun?
Betty, benim, Malcolm.
Arıyorlar.
Tehdit ediyorlar. Her telefon çaldığında aklımı kaybediyorum.
Telefonu açma. Herşey yoluna girecek.
-Ne zaman bitecek? -Telefonu açma.
Kardeşler nöbetteler mi?
Dışarıdalar.
Telefona onlar baksın. Telefona dokunma.
Sevgilim neredesin?
Bir oteldeyim.
Bir otelde.
Kızlar uyuyor mu?
Az önce yatırdım.
Yarın toplantıya gelebilir miyiz?
Hayır, sanmıyorum.
Kızlar ve ben seni görmek istiyoruz. Seni özledik.
Betty, bu çok tehlikeli.
Eskiden de öyleydi.
Dinle, bunu kimseye söylemedim...
...ama son zamanlarda...
...bana, bize olanlar hakkında düşündüm...
...ve bunun ardında İslam Birliği var demeyi keseceğim.
Yapabilecekleri ve yapamayacaklarını biliyorum. Onları ben eğittim.
Son zamanlarda olan bazı şeyler....
bu, İslam Birliği'nin işi demeyi keseceğim.
Tek başlarına çalışmıyorlar.
Yardım alıyorlar.
Emin misin?
Seni özledim Betty.
Uzakta olsan bile bizimlesin.
Şimdi dinle, yarın Audubon'a geleceksin.
İyi olacak. Bunun bizi yıkmasına izin vermeyeceğiz.
Sen gel. Kızları da getir.
Kızlar ve ben seni çok özledik.
Yarın görüşürüz.
Kralla karşılaştırdığında bu adam bir keşiş.
İyi geceler. İyi uykular. Seni seviyorum.
İyi geceler.
Canım, Attallah, otur.
Otur. Düzgün otur.
Anne, bebeği istiyorum!
Kardeşim?
-İyi bir adama ne dersin? -Teşekkür ederim.
Rica ederim güzel kardeşim.
Bay bay.
Başkan henüz gelmedi.
Endişelenme. Tam zamanında burada olacak.
Evlat?
İyi misin?
Güzel. Seni tanıyorum.
Bu insanlara aldırma.
Yapmakta olduğunu yapmaya, devam et.
Evet, efendim.
-Senin için dua edeceğim oğlum. -Teşekkür ederim.
İsa seni koruyacak.
Bildiri hazır mı?
Hayır Başkan.
Hayır mı? Neden değil??
Yeterince zamanın vardı, değil mi?
Özür dilerim. Gelecek hafta hazır olur.
Gelecek haftamız yok. Ona bugün ihtiyacımız var.
İnsanlar bildiriyi bugün duymak istiyorlar.
Gelecek hafta Başkan.
Papaz burada mı?
Papaz aradı ve katılamayacağını söyledi.
Yani açılış konuşmacımız veya bildirimiz yok....
Neden dün gece seninle konuşurken söylemedin bana?
-Betty'yi aradım. -Onu aramana gerek yoktu!
Bana söylemeliydin! Neden ona söyledin?
-Sandım ki-- -Hiçbir şey sanma!
Ön tarafa.
-Siz beyle gideceksiniz. -Evet efendim.
Terslik ne?
Şimdi şehitlerin zamanı.
Bu şekilde...
...oraya çıkmamalıyım.
Tamam. İptal edelim.
Karım orada mı? Çocuklarım?
Her zamanki gibi en öndeler.
Dışardaki telefona git.
Papazı ara, burada yapabilir mi, bir bak.
Nöbette olmalıyım.
Sizi korumakla görevlendirildim.
-Ayrıca, bu sekreterlerin görevi-- -Çık, telefon et!
Papazı ara.
Burada yapabilir mi, bir bak.
Peki.
Teşekkür ederim.
Az önce sesimi yükselttiğim için özür dilerim.
Çok saygısızcaydı.
Anladım Başkan.
...zihinler değişiyor, neden herşey değişiyor.
Öyleyse değişim çağında yaşadığımızı kabul etmeliyiz.
Ve bugün doğru olan, yarın doğru olmayabilir.
Ve daha fazla gürültü yapmadan...
...Başkan Malcolm'u çağırıyorum. Ve dua ediyorum...
...sizin ve benim dinlememiz için. Dinlememiz...
...ve anlamamız için.
Teşekkür ederim.
Baba!
Çek elini cebimden!
Kardeş....
Lütfen, dur.
Sakin olun. Lütfen kardeşler!
Kardeşler....
Ambülans çağırın!
Onu öldürdüler!
Çekilin yoldan!
İlerle!
Geri çekil!
Bize bir demeç verin efendim! Lütfen!
Malcolm X olarak tanıdığnız kişi artık yok.
Malcolm X...
...suikasti talihsiz bir trajediydi.
Ve bu, aramızda hala anlaşmazlığı ...
...cinayetle çözecek kadar yozlaşmış...
...çok sayıda insan olduğunu ve vahşice ...
... itiraz etmeden, uzlaşmazlıkları çözmeyi...
...öğrenemediğimizi açığa çıkardı.
Burada...
...bu son saatte...
...sessiz mekanında...
...Harlem ona veda etmeye geldi...
...en parlak umutlarımızdan biri...
...şimdi söndü...
...ve sonsuza dek bizden ayrıldı.
Yalnızca bu adam için...
...üzülmüyoruz...
...toplum için de üzülüyoruz...
...çünkü daha önce altımızda yatan bu Afro-Amerikalı'dan ı...
... daha cesur, yiğit bir genç şampiyon ...
...tanımamıştık.
Onun da isteyeceği gibi kelimeyi tekrar ediyorum:
Afro-Amerikalı.
Afro-Amerikalı Malcolm.
Malcolm yıllar önce ''Zenci''...
...olmayı bıraktı.
Bu kelime onun için çok küçük, çok zayıftı.
Malcolm bundan daha büyüktü.
Malcolm bir...
...Afro-Amerikalı oldu.
Ve hepizimizin...
...buradaki herkesin...
...Afro-Amerikalı olmamızı çok isterdi.
Hala, bazı zenci arkadaşlarımız...
... bize ona küfremeyi öğütlemeyi...
... görev biliyorlar.
Onun anısından bile kaçmayı.
Onun adını, tarihimizin...
...fırtınalı günlerinden çıkararak, kendimzi kurtarmamızı.
Ve güleceğiz.
Onun savaşmamız gereken bir kötülük olduğunu;...
... nefret ettiğimiz, fanatik bir bir ırkçı olduğunu...
... söyleyecekler.
Ve onlara diyeceğiz ki:
''Hiç...
...Kardeş Malcolm'la konuştun mu?
Ona dokundun mu...
...veya sana gülümsedi mi?
Onu hiç dinledin mi?''
''Hiç şiddete başvurdu mu, veya kamu düzenini bozdu mu?
Onu tanısaydınız, bilirdiniz.
Ve bilseydiniz...
...neden, onunla onur duyduğumuzu anlardınız. ''
Malcolm bizim erkekliğimizdi. Yaşayan, siyah erkekliğimiz.
İşte bu insanlar için, anlamı buydu.
Ve onu onurlandırırken, içimizdeki iyiliği de onurlandırıyoruz.
Onunla ne kadar farklı olsak da...
... onun hakkında ne kadar farklı düşünüyor olsak da, onun bir insan olarak değeri...
...onun gidişi...
...bizi burada bir araya getirdi...
...fani bedenini dünyadan sevkederken...
...biliyoruz kil...
...eminiz ki, toprağa verdiğmiz bu adam...
...artık bir adam değil...
...bir tohum...
...kötü zamanlarımız olduğunda...
...bizimle buluşmak için dışarı çıkacak.
Onu o zaman tanıyacağız...
...ne olduğunu:
Bir prens.
Bizi çok sevdiği için...
...ölmemizi istemeyen...
...kendi...
...parlak, siyah prensimiz.
Ve bugün...
...19 Mayıs'ta, Malcolm X'in yaşgününü kutluyoruz...
...çünkü o muhteşem bir Afro-Amerikalı'ydı.
Malcolm X sizsiniz, hepiniz.
Ve siz Malcolm X'siniz.
Ben Malcolm X!
Kardeş Malcolm'un dediği gibi:
''Dünyada...
...bir insan...
...bir adam...
...bir insanoğlu olarak...
...haklarımızın verilmesini...
...bu toplumda...
...bu yeryüzünde...
...bugün...
...bir insanoğlu...
...olarak...
...saygı görmeyi...
...istiyoruz...
...işte bunu...
...sağlamak istiyoruz--''
--ne gerekiyorsa yapacağız!